ปมปัญหา "สร้าง vs ซื้อ" (Build vs Buy) สำหรับองค์กรในไทย: เจาะลึกเรื่องต้นทุนและ ROI

ผู้บริหารระดับสูงอย่าง CTO, CDO และ IT Director ต่างต้องเผชิญกับการตัดสินใจที่สำคัญนี้ เมื่อมีโปรเจกต์ทำ Digital Transformation: เราควรซื้อซอฟต์แวร์สำเร็จรูป (SaaS/COTS) หรือ เราควรลงทุนใน custom software development (พัฒนาระบบขึ้นเอง)?

ปัญหาเรื่องการตัดสินใจว่าจะกำหนดกลยุทธ์ build vs buy software ถือเป็นหนึ่งในประเด็นที่มีการถกเถียงกันมากที่สุดในการทำ Enterprise IT การตัดสินใจผิดพลาด อาจก่อให้เกิดหนี้สินทางเทคนิค (Technical Debt) อันยาวนาน ต้นทุนบานปลาย และเป็นอุปสรรคต่อการเติบโตทางธุรกิจ

จากประสบการณ์ของเรา ในการเป็นที่ปรึกษาองค์กรธุรกิจชั้นนำในไทย นี่คือการจำแนกค่าใช้จ่ายแบบโปร่งใส ความเสี่ยง และผลตอบแทน (ROI Return On Investment) สำหรับการทำงานทั้งสองวิธี

เหตุผลที่ควรเลือก "ซื้อ" (ซอฟต์แวร์สำเร็จรูป - Off-the-Shelf)

‍การตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ SaaS ที่มีไว้อยู่แล้ว หรือ ซอฟต์แวร์ COTS (Commercial Off-The-Shelf) มักเป็นตัวเลือกแรกๆ สำหรับกระบวนการทำงานที่เป็นมาตรฐานขององค์กร

ข้อดีของการ "ซื้อ" (Buying):

• คุ้มค่าเวลาลงทุนเร็วกว่า (Faster Time to Value): คุณสามารถติดตั้งและเริ่มใช้งานซอฟต์แวร์ได้ภายในระดับแค่ ไม่กี่สัปดาห์ แทนที่จะต้องรอนานหลายเดือน
• คาดเดาต้นทุนเริ่มต้นได้แม่นยำ (Predictable Initial Costs): รูปแบบการจ่ายค่าโปรแกรมรายเดือน (Subscription models) ช่วยให้คาดการณ์งบประมาณการใช้งานซอฟต์แวร์ได้ชัดเจน
• ผู้ให้บริการดูแลให้ (Vendor Maintenance): บริษัทผู้พัฒนาซอฟต์แวร์จะเป็นผู้จัดการการอัปเดต การตั้งค่าความปลอดภัย (Security Patches) และวางโครงสร้างพื้นฐานระบบ (Hosting Infrastructure)

ข้อเสียของการ "ซื้อ" (Buying):

• จำเป็นต้องลดทอนและแก้ไขกระบวนการทำงานบางส่วน (Process Compromise): คุณจะต้องเปลี่ยนแปลงและแก้ไขกระบวนการทางธุรกิจ ขีดเส้นการทำงานของคุณเพื่อให้เข้าและมีรูปแบบในการทำงานคล้ายกับโปรแกรมซอฟต์แวร์นั้นๆ ส่งผลให้คุณเสียข้อได้เปรียบทางการแข่งขันไป
• รวมต้นทุนแอบแฝงในการปรับแต่ง (Hidden Customization Costs): การพยายามจะทำให้ระบบที่ซื้อมา ให้มันสามารถทำงานซับซ้อนแบบลักษณะธุรกิจไทยระดับองค์กร (Enterprise) มันจำเป็นที่จะต้องเสียเงินจ้าง "ที่ปรึกษาเพื่อเชื่อมระบบ" (integration consultants) ราคาแพง
• ตกหลุมพรางบริษัทที่ทำการจำหน่ายซอฟต์แวร์ และมูลค่าการใช้จ่ายจะไต่สูงขึ้นเรื่อยๆ: เมื่อทีมของคุณขยายใหญ่ขึ้น ค่าใช้จ่ายรวมทั้งหมดจะสามารถสูงขึ้นเป็นเท่าตัวๆ เลย

‍

‍

เหตุผลที่ควรเลือก "สร้าง" (พัฒนาซอฟต์แวร์แบบเบ็ดเสร็จ)‍

การสร้างแพลตฟอร์ม Digital Experience Platform (DXP) ของตัวคุณเอง ถือเป็นการลงทุนเชิงกลยุทธ์ที่ออกแบบมาเพื่อมอบความได้เปรียบทางการแข่งขันที่แตกต่างสำหรับคุณโดยเฉพาะ

ข้อดีของการ "สร้าง" (Building):

• ตอบโจทย์แบบ 100% (100% Fit): ตัวซอฟต์แวร์ได้รับการออกแบบให้ตรงกับกระบวนการทำงานที่เป็นเอกลักษณ์ของคุณอย่างแม่นยำ ซึ่งจะมอบข้อได้เปรียบทางการทำงานที่เด่นชัด
• คุณเป็นเจ้าของสิทธิ์และระบบควบคุมอย่างสมบูรณ์แบบ: ตัวระบบทรัพย์สินทางปัญญานี้เป็นของคุณ ดังนั้น จะไม่มีปัญหาเรื่องการขึ้นค่า Subscription แบบดื้อๆ หรือ โดนบังคับให้ทำการโอนถ่ายย้ายระบบ (forced migrations)
• การเชื่อมต่อและการต่อยอดระบบที่ไร้รอยต่อ (Seamless Integration): ตัวซอฟต์แวร์ได้รับการออกแบบให้ตรงกับกระบวนการเชื่อมต่อกับระบบเก่า (Legacy System) โดยเฉพาะในส่วนพวกเครื่องทำงานต่างๆ ที่สร้างมาเพื่อเอาใจกลุ่มลูกค้าคนไทยเท่านั้น

ข้อเสียของการ "สร้าง" (Building):

• ต้องใช้เม็ดเงินลงทุนที่สูงกว่าแบบอื่น สำหรับต้นทุนเบื้องต้น: พัฒนาซอฟต์แวร์ จำเป็นต้องตั้งงบประมาณก้อนใหญ่ล่วงหน้าแบบนึงโดยเฉพาะ ถ้าระบบนั้นออกแบบมาให้ทำงานรองรับสเกลระดับที่รองรับองค์กร (Enterprise Grade) ได้
• ต้องรอเวลานานกว่าเพื่อเริ่มต้นใช้และออกตลาดสู่สายตาลูกค้า: ระบบการออกแบบ การเข้าช่วงระยะในการสร้าง รวมถึงเวลาเรื่องส่งระบบไปตรวจและทดสอบ มันต้องให้เวลาสำหรับมันด้วย
• รับผิดชอบด้านการซัพพอร์ตระบบด้วยตัวคุณเอง: คุณจะต้องรับผิดชอบในการแก้และอัปเดตรวมถึงให้การสนับสนุนระบบแพลตฟอร์มนั้นๆ เอง (ซึ่งจุดนี้ ทาง Foxbith สามารถช่วยบริการได้)

การคำนวณ ROI ตลอดช่วง 5 ปี

‍เวลาที่เราหาจุดคุ้มทุน คุณจะต้องจำเรื่องระยะเวลาหรือมองในแง่เรื่อง Total Cost of Ownership (TCO) ยาวไปในระดับกรอบช่วง 5 ปีด้วย

• ปีที่ 1: ซอฟต์แวร์สำเร็จรูปแทบจะถูกกว่าซอฟต์แวร์แบบพัฒนาเบ็ดเสร็จเสมอ
• ปีที่ 3: ตัวเลขต้นทุนอาจมาเท่าๆ กันได้ จากบรรดาค่าจ่ายรายเดือนที่เก็บเพิ่ม รวมถึงค่าพัฒนาเพื่อให้เชื่อมต่อแบบสั่งพิเศษในแต่ละครั้งๆ สำหรับคนที่ซื้อของสำเร็จรูปแบบ SaaS
• ปีที่ 5: รูปแบบในการพัฒนาซอฟต์แวร์แบบสร้างให้จบในที่เดียวมักให้ตัวเลขในจุดนี้ที่ดีกว่ามากๆ เพราะเราเองหมดปัญหาจากเรื่องของการสร้างเงินทุนพัฒนาแต่เนิ่นๆ รวมถึงคุณไม่ได้มีค่าเก็บรายหัวอะไรมาคิดจุกจิกอีก

จุดตัดสินใจที่ดีที่สุด: ดูได้ง่ายๆ เลยคือ ถ้าเครื่องที่รันอยู่นั้น ส่งผลกับระบบหลักขององค์กร เพื่อช่วยเรื่องข้อได้เปรียบของการแข่งขัน, คุณควรที่จะสร้าง (Build) มัน. ในทางตรงกันข้าม ถ้าระบบพวกพนักงานออฟฟิศทำงานปกติทั่วไป หรือ Back office (เช่น payroll สลิปเงินเดือนพนักงาน, หรือ ซอฟต์แวร์พวกจัดการเรื่องขายลูกค้า (CRM)), ขอให้คุณ ซื้อมาใช้

เพื่อให้เรื่องการสร้างหรือซื้อเป็นปัญหาของทางเรา ที่คุณวางใจได้เลย
ถ้าตัวคุณยังไม่แน่ใจนัก ว่าเส้นทางสายข้างหน้าที่เลือกมันตอบโจทย์กับความท้าทายที่มีอยู่ของโปรเจคในวันข้างหน้าไหม ขอให้เราช่วยคุณคลี่คลาย ด้วยกระบวนการค้นหาและการรวบรวมขอบเขตการทำงานที่เราเชี่ยวชาญ

อย่าให้ระบบเป็นตัวกำหนดแนวทางการทำงานของบริษัทคุณ [นัดคุยกับ Discovery Team เพื่อขอบเขตโปรเจค และช่วยคุณรังสรรค์ไปกับเรา]

‍